Omnibus w praktyce mikro e-commerce: jak legalnie oznaczać promocje, opinie i ceny spersonalizowane

Omnibus to pakiet zmian w prawie konsumenckim, który dla małych sklepów internetowych oznacza przede wszystkim obowiązek podawania „najniższej ceny z 30 dni przed obniżką”, większą przejrzystość przy prezentacji opinii oraz informowanie o ewentualnej personalizacji cen. Dobrze wdrożony zestaw zasad nie tylko ogranicza ryzyko kar, ale też buduje zaufanie do marki i zmniejsza liczbę sporów ze zwrotami oraz reklamacjami.

Co uruchamia obowiązek podania „najniższej ceny z 30 dni”

Każdy element, który sugeruje obniżkę (przekreślona cena, procent rabatu, hasła typu „wyprzedaż”, „oferta specjalna”, „-20% na drugą sztukę”, pomarańczowa etykieta używana zwyczajowo do promocji), powoduje konieczność pokazania obok najniższej ceny z 30 dni przed obniżką dla konkretnego wariantu produktu. Informacja ta musi być jednoznaczna, czytelna i znajdować się w bezpośrednim sąsiedztwie obniżonej ceny – zarówno w reklamie, na liście produktów, jak i na karcie produktu.

Jeśli produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, podaje się najniższą cenę od momentu wprowadzenia do oferty. Przy kolejnych obniżkach (np. –10%, potem –20%) punktem odniesienia staje się cena po poprzedniej obniżce.

Jak to policzyć w realnych scenariuszach

Stała promocja typu „-20% na całą kategorię”. Przy każdym produkcie objętym akcją pokaż cenę po rabacie oraz najniższą cenę z 30 dni dla danego wariantu. Nie można odnosić obniżki do „ceny katalogowej” innego wariantu czy do średniej.

Druga sztuka -50% / wielosztuki. Jeśli komunikat buduje wrażenie obniżki, obok ceny jednostkowej po zastosowaniu mechaniki rabatowej pokaż również najniższą cenę z 30 dni. W opisie doprecyzuj, że rabat dotyczy drugiej sztuki lub koszyka.

Vouchery i kody rabatowe. Jeżeli kod jest szeroko komunikowany (baner, pop-up, newsletter) i realnie obniża cenę, również traktuj to jako informację o obniżce – z obowiązkiem wskazania najniższej ceny z 30 dni. Kody indywidualne, niepubliczne (np. za reklamację) co do zasady nie uruchamiają obowiązku informacyjnego w sklepie.

Zestawy i bundle. Przy zestawach komunikowanych jako „taniej w pakiecie” pokaż cenę promocyjną zestawu i najniższą cenę z 30 dni dla tego samego zestawu (jeśli istniał), a nie sumę najniższych cen elementów sprzedawanych osobno.

Różne warianty (rozmiar, kolor, pamięć). Obowiązek dotyczy konkretnego wariantu. Nie wolno podawać historii cen dla innego wariantu niż prezentowany.

Gdzie i jak prezentować informację o najniższej cenie

Najbezpieczniej jest stosować spójny wzorzec w całym sklepie: w tej samej linii co cena promocyjna lub bezpośrednio pod nią, pełnym sformułowaniem „najniższa cena z 30 dni przed obniżką”, czcionką czytelną i w kolorze zapewniającym kontrast. Tę samą zasadę stosuj w reklamach kierujących do sklepu (banery, reklamy produktowe) – po kliknięciu użytkownik powinien zobaczyć identyczną informację na karcie produktu.

Opinie i oceny: obowiązki informacyjne

Jeśli na stronie prezentujesz opinie klientów, masz obowiązek poinformować, czy oraz jak weryfikujesz, że opinie pochodzą od osób, które faktycznie kupiły lub używały produktu. Przykładowo: „Weryfikujemy opinie po numerze zamówienia”, „Publikujemy wszystkie opinie, także negatywne”, „Nie publikujemy opinii sponsorowanych”. Nie ma ogólnego obowiązku weryfikowania z mocy prawa – ale jest obowiązek przejrzystej informacji o przyjętych procedurach.

Praktyka: w karcie produktu dodaj sekcję „Jak zbieramy i weryfikujemy opinie” i krótko opisz zasady. Jeżeli korzystasz z zewnętrznego systemu opinii, wskaż, na czym polega weryfikacja (np. zaproszenie po zakupie, ograniczenie do zarejestrowanych klientów).

Personalizacja cen: kiedy i co ujawniać

Jeśli system wyświetla klientowi cenę spersonalizowaną w oparciu o jego dane lub zachowanie (np. historię zakupów, segment, lokalizację), musisz przed zakupem jasno poinformować, że cena została spersonalizowana na podstawie zautomatyzowanego przetwarzania danych. Nie trzeba ujawniać algorytmu ani pełnej logiki, ale komunikat musi być zrozumiały i widoczny w miejscu prezentacji ceny.

Praktyka: obok ceny dodaj krótką notę, np. „Cena może być spersonalizowana na podstawie Twojej aktywności w sklepie” i linkuj (wewnętrznie, w strukturze serwisu) do polityki wyjaśniającej podstawy i prawa klienta (np. rezygnacja z personalizacji). Pamiętaj o zgodności z przepisami ochrony danych.

Najczęstsze błędy mikro e-commerce

1) „Cenę z 30 dni pokażemy tylko na karcie produktu”. Jeśli reklama lub listing też sugerują obniżkę, informacja o najniższej cenie musi być dostępna w tych miejscach.

2) Mieszanie wariantów. Podawanie historii ceny innego wariantu niż oglądany przez klienta to błąd. Każdy wariant ma własną historię.

3) „Cena katalogowa producenta” zamiast najniższej z 30 dni. To nie spełnia wymogu i może wprowadzać w błąd.

4) Opinie bez wyjaśnienia zasad. Sama ikonka „zweryfikowana opinia” bez opisu procedury to za mało.

5) Ukrywanie komunikatu o personalizacji. Informacja musi być przy cenie, nie wyłącznie w polityce prywatności.

Krótki checklist wdrożeniowy

• Zmapuj w sklepie wszystkie miejsca, gdzie sugerujesz obniżkę (banery, listing, karta, koszyk, e-mail).
• W silniku promocji ustaw wyliczanie i prezentację „najniższej ceny z 30 dni” per wariant.
• Ustal zasady prezentacji przy mechanikach typu „druga sztuka -50%”, zestawach i kodach.
• Dodaj sekcję „Jak zbieramy i weryfikujemy opinie” na kartach produktów.
• Wprowadź komunikat o personalizacji cen – jeśli stosujesz – tuż przy cenie.
• Przeszkol zespół content/CRM/ads, by komunikacja rabatowa nie wyprzedzała zgodności w sklepie.

Ryzyko i egzekwowanie przepisów

Organ ochrony konkurencji i konsumentów monitoruje rynek i reklamę w kanałach cyfrowych. Typowe naruszenia to brak „najniższej ceny z 30 dni”, nieczytelne komunikaty lub sugerowanie rabatu bez podania punktu odniesienia. Sankcje mogą uwzględniać kary finansowe i nakaz zmiany praktyk, a także zarzuty dotyczące wprowadzania w błąd.

Źródła

https://uokik.gov.pl/storage/archiwum/e6e552a1.pdf — „Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK”: zasady prezentacji najniższej ceny z 30 dni, przykłady dla e-commerce i reklam.

https://uokik.gov.pl/omnibus-i-obowiazki-informacyjne-w-e-commerce-kolejne-dzialania-i-zarzuty-prezesa-uokik — komunikat UOKiK o obowiązkach informacyjnych (w tym ceny z 30 dni) i działaniach egzekucyjnych.

https://uokik.gov.pl/falszywe-opinie-stop — stanowisko UOKiK dot. fałszywych opinii i wymogów transparentności przy publikacji ocen.

https://commission.europa.eu/law/law-topic/consumer-protection-law/unfair-commercial-practices-and-price-indication/price-indication-directive_en — strona KE o dyrektywie cenowej: wymogi czytelności i jednolitości prezentacji cen.

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A52021XC1229%2806%29 — wytyczne KE do art. 6a dyrektywy cenowej: interpretacja wymogów oznaczania cen i sposobu prezentacji.

https://insightplus.bakermckenzie.com/bm/international-commercial-trade/european-union-the-cjeu-confirms-that-a-price-reduction-must-be-calculated-based-on-the-lowest-price-in-the-last-30-days — omówienie wyroku TSUE potwierdzającego wyliczanie obniżki względem najniższej ceny z 30 dni.

https://www.traple.pl/opinie-konsumenckie-czyli-o-nowym-wyzwaniu-dla-internetowych-platform-sprzedazowych/ — komentarz prawny o obowiązku informowania o sposobie weryfikacji opinii konsumenckich.

https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/734008/IPOL_STU%282022%29734008_EN.pdf — opracowanie PE o personalizacji cen: tło prawne i wymogi informacyjne.